Archivo de Etiquetas:: biologia

Amaia Portugal Aurpegiko zenbait ezaugarri gure organismoaren zahartzea neurtzeko bioadierazle apartak dira. Hala ondorioztatu dute Txinako zenbait ikertzailek, hiru dimentsiodun modelazioa erabilita. Guztira 17 eta 77 urte arteko 332 boluntarioren bisaiak baliatu dituzte mapa osatzeko.
Iragarkietako krema eta tratamenduek kontrakoa saldu nahi izaten badigute ere, ez da hain erraza adinean gora goazela ezkutatzea. Besteak beste hori ondorioztatu daiteke Txinako Zientzia […]

Euskal Autonomia Erkidegoan landareak dira hirugarren elikagai kontsumituenak, frutaren eta esnekien atzetik. Landareen artean, berriz, tomatea da gehien kontsumitzen dena. Egunean herritar bakoitzak 60 bat gramo tomate kontsumitzen ditu batez besteko. Tomateaz gain, letxuga edo uraza dieta mediterraneoaren ezinbesteko elikagaietako bat da. Izan ere, osasunarentzako oso onuragarria da batez ere antioxidatzaileetan aberatsa delako. Baina letxugen barietate guztiek ez dute antioxidatzaile […]

Koloreak dira haurren marrazkien ezaugarri nabarmenenetariko bat. Hori dela eta, José Domingo Villarroel biologo eta ikertzaileak ikertu du 4 eta 7 urte arteko haurrek nola erabiltzen dituzten koloreak, bai eta mundua irudikatzeko marrazten dituzten elementu piktorikoak eta eremua bera ere. Ikerketa gauzatzeko, 4.000 eta 6.000 biztanle arteko udalerrietan kokatuta dauden Bizkaiko hiru ikastetxe publikotako umeen marrazkiak aztertu ditu ikertzaileak. Guztira, […]

Amaia Portugal Onddo espezie batzuei argi berde moduko bat pizten zaie gauean. Brasilgo eta AEBtako ikertzaile talde batek artikulu batean azaldu berri duenez, zomorroak erakartzen dituzte dir-dir horri esker, eta horiek, aldi berean, lagundu egiten diete haien esporak zabaltzen eta ingurunea kolonizatzen.
Dir-dir egiten duen animalia batengan pentsatzekotan, askori ipurtargia etorriko zaigu gogora, baina hori ez da izaki bizidun distiratsu […]

Udaberria hasi berri dugu eta gehienok eguzkiaren zain gaude, ala ez? Neguaren ostean argi-izpien berotasuna gogoz hartzen dugu. Beroa ez ezik, eguzkiaren argi-izpiek gure azalari ematen dioten kolore beltzarana ere estimuan dugu azal argiko gehienok. Baina tonu iluna desagertzen joango da uda ostean. Galdetu diozue noizbait zuen buruari zergatik duen batzuen azalak kolore argia eta besteenak iluna? Galdera honi erantzun […]

Zientzialari 25 – Itziar Alkorta Calvo from Kultura Zientifikoko Katedra on Vimeo.
Sarritan esaten da bakterioek antibiotikoen aurrean duten erresistentzia geroz eta handiagoa dela, baina zer dela eta gertatzen da hori? Zeintzuk dira gertaera horren ondorioak, eta zein da zientziak mehatxu horren aurrean topatu duen erantzun berria?
Itziar Alkorta Calvo Biokimika eta Biologia Molekularreko irakaslea da UPV/EHUn. Galdera horiei […]

Koldo Garcia Aurrekoan ikertzaileak kromosomekin lanean utzi genituen eta mugarri baten ateetan geundela esan genuen. Kromosomak herentzia unitatea zirela jakina zen baina zein molekulatan garraiatzen zen informazio genetikoa? Urte askotan proteinetan garraiatzen zela uste zen, baina benetan horrela ote zen?
Frederick Grifith britainiarrak 1928an “Griffithen esperimentua” bezala ezagutzen den lana argitaratu zuen. Lan hau informazio genetikoa non garraiatzen […]

Mariajo Moreno Hogeita hamar urte bete eta laugarren hamarkadarantz hurbiltzen doazela, hainbat emakumeri, abian jartzen zaie erloju biologikoa, eta ama sena pizten zaie nonbait. Askok pentsa lezakete adin tarte horretako emakumeek baizik ez dutela erloju biologikoa, baina ez da hala. Denok gara horrelako erloju baten jabe gure bizitza osoan zehar. Izan ere, hipotalamoan badugu denbora neurtzen duen mekanismo bat.
Arroz […]

Koldo Garcia Genetikaren historiari buruzko sorta honetan aurrekoan ozpin-euliaren kromosomak aztertzen utzi genituen genetikariak. Beranduago zer gehiago aurkitu zen herentzia eta aldakortasun biologikoa ikasten dituen zientziaren arlo honetan?
Ozpin-euliaren kromosomak aztertzeaz gain beste izaki bizidunen kromosomen egitura aztertu ziren, eta horrela zitogenetika deitzen den genetikaren atala garatu zuten. Horretarako kariotipoak aztertzen ziren, hau da, zelulan ikus daitezkeen kromosoma multzoak […]

Amaia Portugal Dokumentazioa eta matematika baliatuta, minbiziaren kausak nagusiki ausazkoak direla kalkulatu dute Cristian Tomasetti eta Bert Vogelstein ikertzaileek. Gaitza izateko arriskuaren herena baino ez dago lotuta genetika edo ingurune faktoreei.
Minbizi batek askotariko kausak izan ditzake, baina zenbaterainoko pisua dute faktore batzuek eta besteek? Zein neurritan egotzi diezaiokegu errua genetikari, eta zenbateraino osasungarriak ez diren ohiturei? AEBtako Johns Hopkins […]